Akşam güneşi Kapadokya'nın vadilerine yavaşça çekiliyordu.
Peribacaları, kızıl ışığın altında sanki binlerce yıl öncesinden kalmış taş muhafızlar gibi sessizce yükseliyordu.
Sofia arabayı kayaların arasındaki dar yoldan dikkatlice sürdü.
Cleopatra camdan dışarı bakıyordu.
Uzun zamandır konuşmuyordu.
Sonunda sessizliği kendisi bozdu.
"Bu taşlar..."
"...yaşıyor."
Sofia gülümsedi.
"Biz de öyle hissediyoruz."
Ben ekledim.
"Kapadokya'nın en ilginç yanı şu."
"Burada zaman geçmiyor gibi görünür."
"İnsan geçiyor."
Cleopatra gözlerini kayalardan ayırmadı.
"O yüzden burası bana tanıdık geliyor."
...
Araba, kayaların içine oyulmuş eski bir taş yapının önünde durdu.
Restoran dışarıdan bakıldığında neredeyse görünmüyordu.
Kapısından içeri girildiğinde ise taş kemerler, kandiller ve sıcak sarı ışık insanı başka bir zamana davet ediyordu.
Cleopatra yavaşladı.
Elini duvara koydu.
Taşı hissetti.
Sonra bana baktı.
"Yeni yapılmadı."
"Gövdesi eski."
"Doğru."
dedim.
"İnsanlar sonradan onu yaşatmaya devam etti."
Cleopatra hafifçe gülümsedi.
"Medeniyet de böyledir."
...
Bizi pencerenin kenarındaki küçük bir masaya aldılar.
Pencerenin hemen dışında peribacaları görünüyordu.
Rüzgâr taşların arasından geçerken ince bir uğultu çıkarıyordu.
Masaya önce bakır sürahiler geldi.
Soğuk su.
Taze ekmek.
Küçük zeytinyağı tabakları.
Cleopatra ekmeği eline aldı.
İki eliyle dikkatlice kırdı.
Gülümsedi.
"İnsanlar..."
"...iki bin yıldır ekmeği aynı saygıyla bölüyor."
...
Bir süre sonra garson büyük, toprak bir testi getirdi.
Üzeri hamurla mühürlenmişti.
Cleopatra merakla öne eğildi.
"Bu nedir?"
Sofia heyecanlandı.
"Bugün sana yalnızca bir yemek göstermeyeceğiz."
"Bir gelenek göstereceğiz."
Garson küçük çekici kaldırdı.
Tek bir darbeyle testinin boynu kırıldı.
İçeriden yükselen buhar bütün masayı sardı.
Domates.
Biber.
Kuzu eti.
Sarımsak.
Kekik.
Ve saatlerce pişmiş toprağın sıcak kokusu...
Cleopatra istemsizce gözlerini kapattı.
Derin bir nefes aldı.
Sonra fısıldadı.
"Toprak..."
"...yemeğin içine girmiş."
Ben gülümsedim.
"Aslında tam tersi."
"Yemek toprağın içinde pişti."
Sofia anlatmaya başladı.
"Kapadokya'da insanlar yüzyıllardır çömlek yapıyor."
"Toprak yalnızca ev olmuyor."
"Kap da oluyor."
"Fırın da."
"Lezzetin bir parçası da."
Cleopatra testinin kırılmış kenarını eline aldı.
Uzun uzun inceledi.
Sonra beklenmedik bir şey söyledi.
"Bir toplumun yaptığı kaplar..."
"...onun sabrını anlatır."
...
İlk lokmayı aldı.
Hiç acele etmedi.
Bir süre yalnızca çiğnedi.
Sonra başını hafifçe eğdi.
"Bu yemek..."
"...insanı beklemeye ikna ediyor."
Ben güldüm.
"Bunu daha önce hiç böyle tarif eden olmamıştı."
Cleopatra da gülümsedi.
"Çünkü hızlı yenemez."
"Hızlı yenmeyen yemekler..."
"...insanları konuşturur."
...
Gerçekten de öyle oldu.
Masada sessizlik yerine sohbet başladı.
Artık üçümüz de rahatlamıştık.
Cleopatra bu kez çatalını bıraktı.
"Sofia."
"Evet?"
"Şimdi bana bu yemeğin hikâyesini anlat."
Sofia birkaç saniye düşündü.
"Belki kesin olarak nasıl başladığını kimse bilmiyor."
"Ama insanlar toprağı yalnızca ekip biçilecek bir yer olarak görmedi."
"Onu pişirdi."
"Ondan çömlek yaptı."
"Sonra o çömleğin içinde yemek pişirdi."
"Yani..."
"Toprak önce kabı yaptı."
"Sonra sofrayı kurdu."
Cleopatra uzun süre sustu.
"Toprağı seven insanlar..."
"...onu hiçbir zaman yalnızca üzerinde yürünecek bir şey olarak görmez."
...
Yemek bittiğinde garson bu kez küçük bakır tabaklar getirdi.
Üzerinde tahin gezdirilmiş kabak tatlısı.
Yanında iri dövülmüş ceviz.
Cleopatra tatlıya dikkatle baktı.
Sonra Sofia'ya döndü.
"Kabak..."
"Yine."
Sofia güldü.
"Evet."
"Bizim hayatımızda biraz fazla yeri var."
Üçümüz de güldük.
İlk lokmadan sonra Cleopatra'nın gözleri büyüdü.
"Bu..."
"Bal değil."
"Hayır."
"Şeker."
Cleopatra şaşkınlıkla bana baktı.
"Bitkiden."
dedim.
"Şeker pancarından."
Uzun süre hiçbir şey söylemedi.
Sonra tatlıya tekrar baktı.
"Demek aynı bitki..."
"...bir çağda tohum olur."
"...başka bir çağda tatlı."
...
Çaylar yeniden geldi.
Peribacalarının üzerine gece inmeye başlamıştı.
Kandiller tek tek yanıyordu.
Sofia fincanını masaya bıraktı.
"Majesteleri..."
"Şimdi sıra sizde."
Cleopatra gülümsedi.
"Neyi anlatmamı istiyorsunuz?"
Ben cevap verdim.
"İskenderiye."
"Kendi sofralarınızı."
"Kendi davetlerinizi."
Uzun süre dışarı baktı.
Sanki Kapadokya'nın taşlarının arasından Akdeniz'i görüyordu.
Sonra konuşmaya başladı.
"Bizim sofralarımız..."
"...yalnızca yemek için kurulmazdı."
"Bir anlaşma yapılacaksa..."
"...önce birlikte yenirdi."
"Bir dostluk başlayacaksa..."
"...önce ekmek bölünürdü."
"Bir düşman bile gelmiş olsa..."
"...o gece sofrada güvende olurdu."
Sofia dikkatle dinliyordu.
"Peki en çok ne yenirdi?"
Cleopatra hafifçe gülümsedi.
"Taze ekmek."
"Zeytin."
"Balık."
"Kaz."
"Hurma."
"İncir."
"Bal."
"Ve uzun sohbetler."
Ben gülerek sordum.
"Onlar da menüde miydi?"
Cleopatra ilk kez yüksek sesle güldü.
"En pahalı yemek oydu."
...
Gece ilerlerken restoran yavaş yavaş boşalmaya başladı.
Üçümüz hâlâ aynı masadaydık.
Kimse kalkmak istemiyordu.
Cleopatra son yudum çayını içti.
Sonra etrafına baktı.
"Bugün..."
"...İskenderiye'de değilim."
"Peki neden kendimi evimde hissediyorum?"
Sofia usulca cevap verdi.
"Belki de..."
"Çünkü bazı sofraların dili aynı."
Cleopatra başını salladı.
"Evet."
"İnsan..."
"Nerede olduğunu bazen taşlardan değil..."
"...aynı masayı paylaştığı insanlardan anlıyor."
📜 Araştırmacı Notu
Bu akşam iki sofrayı karşılaştırmadık.
Onları birbirine bağladık.
Kapadokya'nın taşları ile İskenderiye'nin mermerleri farklıydı.
Ama ekmek kırılırken oluşan sessizlik...
İki bin yıl önce de aynıydı.
👑 Cleopatra'nın Günlüğü
Bugün toprağın içinde pişmiş bir yemek yedim.
Sonra toprağın meyvesinden yapılmış bir tatlı.
Bu çağın insanları toprağı yalnızca işlemekle kalmamış.
Onunla dost olmuş.
Ve anladım ki...
Bir halkı tanımak istiyorsan önce mutfağına otur.
Çünkü insanlar en dürüst hikâyelerini bazen tariflerle anlatırlar.
🌿 Sofia'nın Kenar Notu
Bugün ona Kapadokya'yı göstermek istemiştim.
Ama gecenin sonunda fark ettim ki...
Aslında o bana sofraya daha dikkatli oturmayı öğretti.
Yemek sadece karın doyurmuyormuş.
Bazen geçmişle bugünü aynı masaya davet ediyormuş.