11. BÖLÜM
Sabah güneşi henüz tam yükselmemişti.
Profesör Tarek, kazı alanına çıkan toprak yolda ağır adımlarla ilerliyordu.
Kahire’nin gürültüsü geride kalmış, yerini rüzgârın kuru sesiyle kuşların uzaktan gelen ötüşlerine bırakmıştı.
Toprak kokusu…
Taşların serinliği…
Kazma sesleri…
Burası onun gerçek dünyasıydı.
Yıllardır kendisini en huzurlu hissettiği yer.
Burada insanlar acele edebilirdi.
Ama toprak etmezdi.
Toprak beklerdi.
Bir yıl.
Yüz yıl.
Bin yıl.
İnsanların sakladığı her şeyi, zamanı gelene kadar sessizce korurdu.
Tarek kazı alanının girişinde durdu.
Eski metal tabela rüzgârla hafifçe sallanıyordu.
İçeri girdiğinde ekip çoktan çalışmaya başlamıştı.
Küreklerin toprağa vurma sesi, fırçaların taş yüzeylerde gezinmesi ve araştırmacıların alçak sesli konuşmaları birbirine karışıyordu.
“Günaydın hocam.”
Tarek başını çevirdi.
Hamid elinde birkaç plan rulosuyla ona doğru geliyordu.
“Günaydın Hamid.”
“Erken geldiniz.”
“Uyuyamadım.”
Hamid gülümsedi.
“Demek yine taşlar sizi çağırdı.”
Tarek de hafifçe gülümsedi.
“Taşlar hiç susmuyor ki.”
Hamid, Profesörün uzun yıllardır birlikte çalıştığı en güvendiği adamlardan biriydi.
Neredeyse otuz yıldır birçok kazıda yan yana çalışmışlardı.
Gençliğinde saha teknisyeni olarak başlayan Hamid, zaman içinde kazıların en tecrübeli isimlerinden biri olmuştu.
Tarek onun en çok iki özelliğine güvenirdi:
Soğukkanlılığına…
Ve ağzının sıkılığına.
Hamid konuşması gerektiğinde konuşur, susması gerektiğinde ise hiçbir şey sormazdı.
Profesörün gözünde bu özellik bazen akademik bilgiden bile daha değerliydi.
“Bir gelişme var mı?” diye sordu Tarek.
Hamid’in yüzünde belli belirsiz bir heyecan oluştu.
“Dün akşam çıkan temel hattını biraz daha açtık.”
“Ne düşünüyorsun?”
“Roma dönemine ait olabilir.”
Birlikte kazı alanının doğu tarafına yürüdüler.
Toprağın birkaç metre altında düzgün biçimde yerleştirilmiş taşlar ortaya çıkmıştı.
Tarek diz çöktü.
Eldivenlerini taktı.
Taşın kenarına dokundu.
Soğuk.
Sert.
Ve inanılmaz derecede sabırlı.
Fırçayı eline aldı.
Taşın üzerindeki ince toprağı yavaşça temizlemeye başladı.
Hamid yanında bekliyordu.
“Farklı değil mi?” diye sordu.
Tarek başını salladı.
“Taş örgüsü diğer bölümden farklı.”
“Ben de öyle düşündüm.”
Profesör biraz daha temizledi.
Altından ikinci bir hat ortaya çıktı.
“Bunu genişletmeyin.”
Hamid hemen anladı.
“Önce sınırını mı görelim?”
“Evet.”
“Tamamdır hocam.”
Tarek ayağa kalktı.
Üzerindeki toprağı silkeledi.
Bir an kazı alanına baktı.
Onlarca insan çalışıyordu.
Herkesin amacı aynıydı.
Toprağın altında ne varsa onu zarar vermeden ortaya çıkarmak.
Profesörün aklından istemeden İstanbul geçti.
Orada ise tam tersini yapıyorlardı.
Bir şeyi ortaya çıkarmak yerine…
Gizli tutmaya çalışıyorlardı.
Bu düşünce onu rahatsız etti.
Yakınlarında çalışan genç öğrencilerden biri yanlarına yaklaştı.
Elinde küçük bir seramik parçası vardı.
“Hocam, bakabilir misiniz?”
Tarek parçayı aldı.
Bir süre inceledi.
“Geç Roma olabilir.”
Öğrencinin gözleri parladı.
“Değerli mi?”
Tarek gülümsedi.
“Ne anlamda?”
“Maddi olarak.”
Profesör seramik parçasını yeniden ona uzattı.
“Maddi olarak belki hiçbir değeri yok.”
Genç öğrencinin yüzü biraz düştü.
Tarek devam etti:
“Ama bin beş yüz yıl önce bir insan bunu elinde tuttu.”
Öğrenci yeniden parçaya baktı.
“Belki yemek yedi.”
“Belki su içti.”
“Belki düştü ve kırıldı.”
Tarek hafifçe omzuna dokundu.
“Arkeolojide değer, her zaman parayla ölçülmez.”
Genç adam başını salladı.
Teşekkür edip çalıştığı yere döndü.
Hamid Profesöre baktı.
“İyi söylediniz hocam.”
Tarek gözlerini öğrenciden ayırmadan cevap verdi:
“Bazen kendime de hatırlatmam gerekiyor.”
Hamid bu cümlenin ne anlama geldiğini anlamadı.
Sormadı da.
Öğleye doğru kazı alanının başka bir bölümünden sesler yükseldi.
“Küçük bir boşluk çıktı!”
Tarek hemen oraya yöneldi.
Toprak dikkatle temizlendiğinde taşların arasında dar bir niş ortaya çıktı.
İçinden kırık bir kandil ve birkaç eski sikke çıkarıldı.
Büyük bir hazine değildi.
Kimsenin hayatını değiştirecek kadar değerli de değildi.
Ama Profesör sikkelerden birini eline aldığında uzun süre baktı.
Yüzlerce yıldır toprağın altında beklemişti.
Bir zamanlar birinin cebindeydi.
Belki bir tüccarın.
Belki bir askerin.
Belki de eve ekmek götüren sıradan bir insanın.
Şimdi ise yeniden güneş görüyordu.
Tarek sikkeyi avucunda çevirdi.
İstanbul’daki elmaslar aklına geldi.
Milyonlarca dolar değer biçilen kusursuz taşlar…
Sonra elindeki yıpranmış sikkeye baktı.
Hangisi daha değerliydi?
Cevabı düşündüğü kadar kolay değildi.
Hamid yanına yaklaştı.
“Ne düşünüyorsunuz hocam?”
Profesör sikkeyi ona gösterdi.
“Bunun sahibi kimdi acaba?”
Hamid omuz silkti.
“Artık kimsenin.”
Tarek başını kaldırdı.
Bu cevap ona dokundu.
“Evet…”
Sonra kendi kendine tekrar etti:
“Artık kimsenin.”
Öğle sıcağı arttığında ekip gölgelik alana çekildi.
Tarek çadırına girdi.
Masanın üzerine kazı raporları bırakılmıştı.
Bir süre belgeleri inceledi.
Sonra kalemi elinden bıraktı.
Zihni yeniden başka yere kaymıştı.
Yusuf Efendi emaneti yerine ulaştırmıştı.
Kevin ve Henri bekliyordu.
Fuar yaklaşıyordu.
Ve kendisi burada, yıllardır yaptığı gibi toprak katmanları arasında çalışıyordu.
Dışarıdan bakıldığında hayatındaki hiçbir şey değişmemişti.
Ama Tarek biliyordu.
Artık eskisi gibi değildi.
Masasının üzerinde duran küçük not defterini açtı.
Bir cümle yazdı:
Toprak sabırlıdır. İnsan değildir.
Kalemi bıraktı.
Uzun süre yazdığı cümleye baktı.
Belki de bütün sorun buydu.
İnsan beklemeyi bilmiyordu.
Servet için acele ediyordu.
Güç için acele ediyordu.
Başarı için acele ediyordu.
Hatta iyilik yapmak için bile acele ediyordu.
Ve acele…
İnsana en büyük hatalarını yaptırıyordu.
Çadırın girişinde bir gölge belirdi.
Hamid’di.
“Rahatsız etmiyorum ya hocam?”
“Gel.”
Hamid elindeki dosyayı masaya bıraktı.
“Sabahki temel hattının ilk ölçümleri.”
Tarek dosyaya bakmadı.
Bir süre Hamid’i izledi.
Bu, karşısındaki adamı ilk kez görüyormuş gibi bir bakıştı.
Hamid bunu fark etti.
“Bir şey mi oldu hocam?”
Tarek arkasına yaslandı.
“Seninle kaç yıldır çalışıyoruz?”
Hamid düşündü.
“Yirmi sekiz.”
“Bu kadar olmuş mu?”
“İki yıl sonra otuzu kutlarız.”
Tarek hafifçe gülümsedi.
Sonra yüzü yeniden ciddileşti.
“Hamid, bugüne kadar sana güvenmediğim bir gün oldu mu?”
Hamid’in kaşları hafifçe çatıldı.
“Hayır.”
“Benim sana güvenmediğim?”
“Onu bilemem hocam.”
Tarek tebessüm etti.
“Ben söyleyeyim. Olmadı.”
Hamid sessizleşti.
Profesörün nereye varmak istediğini anlayamıyordu.
Tarek devam etti:
“Yakında senden alışık olmadığın bir konuda yardım istemem gerekebilir.”
Hamid hiçbir şey sormadı.
Sadece dinledi.
“Ne kadarını bilmen gerekiyorsa o kadarını anlatacağım.”
Hamid başını salladı.
“Yeter.”
Tarek şaşırdı.
“Ne yeter?”
“Sizin söylemeniz yeter.”
Profesörün bakışları sertleşti.
“Hayır Hamid.”
Bir an durdu.
“Bu defa öyle değil.”
Hamid dikkatle baktı.
Tarek devam etti:
“Benden dolayı bir şeyi kabul etmeni istemiyorum.”
“Hocam…”
“Dinle.”
Profesör sesi yumuşak ama net biçimde konuştu.
“Bir gün senden bir şey istersem önce ne olduğunu anlayacaksın.”
Hamid sustu.
“Sonra kendin karar vereceksin.”
“Size güveniyorum.”
“Biliyorum.”
Tarek’in sesi ağırlaştı.
“Ama güven, insanın kendi vicdanını başkasına teslim etmesi değildir.”
Hamid uzun süre cevap vermedi.
Sonra başını salladı.
“Anladım.”
Tarek rahatladı.
İşte bunu duymak istiyordu.
Birkaç dakika sessizlik içinde geçti.
Hamid sonunda sordu:
“Tehlikeli bir şey mi?”
Profesör hemen cevap vermedi.
“Olmaması gerekiyor.”
“Bu cevap pek rahatlatıcı olmadı.”
Tarek ilk kez güldü.
“Sen de Yusuf gibi konuştun.”
“Yusuf kim?”
Profesörün yüzündeki gülümseme kayboldu.
“Eski bir dost.”
Hamid yeniden sormadı.
Profesör devam etti:
“Şimdilik senden hiçbir şey istemiyorum.”
“Peki neden söylediniz?”
“Hazır olup olmadığını anlamak için.”
Hamid bir süre düşündü.
“Hazırım demek kolay hocam.”
Tarek dikkatle ona baktı.
Hamid devam etti:
“Ne için hazır olduğumu bilmeden söylemem doğru olmaz.”
Profesörün yüzünde memnuniyet belirdi.
“Tam da bu yüzden seninle konuştum.”
Hamid ayağa kalktı.
“Zamanı gelince anlatırsınız.”
“Anlatırım.”
“Ben de o zaman cevabımı veririm.”
Tarek başını salladı.
“Anlaştık.”
Hamid kapıya doğru yürüdü.
Tam çıkarken durdu.
Arkasına döndü.
“Hocam.”
“Efendim?”
“Bir şey söyleyeyim mi?”
“Söyle.”
“Son günlerde aklınız burada değil.”
Tarek bir an dondu.
Hamid devam etti:
“Otuz yıla yakın zamandır sizi tanıyorum.”
Hafifçe gülümsedi.
“Bedeniniz kazıda ama zihniniz başka yerde.”
Profesör cevap vermedi.
Hamid perdeyi araladı.
“Umarım gittiği yerden sağ salim döner.”
Sonra çadırdan çıktı.
Tarek uzun süre kapıya baktı.
Akşamüstü kazı alanı yavaş yavaş boşalmaya başladı.
Profesör son kez ortaya çıkarılan taşlara doğru yürüdü.
Diz çöktü.
Elini toprağın üzerine koydu.
Güneş gün boyunca ısıtmıştı.
Toprak hâlâ sıcaktı.
Tarek gözlerini kapattı.
Toprak acele etmiyordu.
Kimseyi yargılamıyordu.
Kimin kral, kimin fakir olduğunu önemsemiyordu.
Altına bırakılan her şeyi aynı sessizlikle saklıyordu.
Belki bin yıl.
Belki daha fazla.
Profesör gözlerini açtı.
Cebinden not defterini çıkardı.
Sabah yazdığı cümlenin altına bir satır daha ekledi:
Toprak sabırlıdır. İnsan da sabretmeyi öğrenmek zorundadır.
Defteri kapattı.
Tam o sırada telefonu hafifçe titreşti.
Henri’den kısa bir mesaj gelmişti.
Her şey sakin. Bekliyoruz.
Tarek mesajı okudu.
Cevap yazmadı.
Telefonu cebine koydu.
Sonra kazı alanının çıkışına doğru yürümeye başladı.
İlk kez bu sessizliği kötüye yormadı.
Belki de Kevin haklıydı.
Şimdilik yapılacak en doğru şey…
Hiçbir şey yapmamaktı.
Ama İstanbul’da takvim durmuyordu.
Dünya Mücevher Fuarı yaklaşırken, taşların üstünde milyonlarca dolarlık hazırlık sürüyordu.
Taşların altında ise başka bir şey hazırlanıyordu.
Sessizce.
Acele etmeden.
Tıpkı toprak gibi.