17. BÖLÜM
Gece yeraltında daha ağırdı.
Saatler ilerledikçe karanlık değişmiyor, taş duvarlar aynı sessizlikle duruyordu.
Ama Tarek ile Hamid değişmişti.
Aşağı indiklerinde yalnızca bir planın içindeydiler.
Şimdi taşıdıkları şey, planın kendisinden daha ağırdı.
Hamid sırtındaki çantayı düzeltti.
Profesör ona baktı.
“İyi misin?”
“İyiyim.”
“Emin misin?”
Hamid kısa bir nefes verdi.
“Değilim.”
Tarek istemsizce gülümsedi.
“Bugün herkes aynı cevabı veriyor.”
“Belki de doğru cevap bu.”
Profesör başını salladı.
Belki gerçekten öyleydi.
Yukarıda gece yavaş yavaş sabaha dönüyordu.
Ayasofya’nın çevresinde ilk hareketlilik başlamıştı.
Temizlik görevlileri…
Erken gelen ziyaretçiler…
Sabah namazı için gelen cemaat…
Şehir henüz tam uyanmamıştı ama tarihî yarımada hiçbir zaman tamamen sessiz kalmazdı.
Taşların altında ise Tarek ile Hamid çıkış zamanını bekliyordu.
Kevin’in sesi kulağında duyuldu.
“Hocam.”
“Dinliyorum.”
“Yukarıdaki hareketlilik artıyor.”
Tarek gözlerini kapattı.
“Bu iyi mi?”
Kevin birkaç saniye sustu.
“Kalabalık artıyor.”
“Bu cevap değil.”
“Bu gece net cevaplar az.”
Profesör gülümsedi.
“Bunu öğrendim.”
Henri’nin sesi geldi:
“Çıkış için acele etmeyin. Akışın doğal hâle gelmesini bekleyin.”
Hamid fısıldadı:
“Yine bekle.”
Tarek başını salladı.
“Bu hikâyenin yarısı beklemekle geçti.”
Hamid cevap verdi:
“Belki bizi hayatta tutan da odur.”
Sabah ezanı yükseldiğinde ses taşların arasından çok zayıf biçimde aşağıya ulaştı.
Tarek olduğu yerde kaldı.
O sesi daha önce binlerce kez duymuştu.
Ama hiç bu kadar farklı gelmemişti.
Karanlığın içinde, elinde fenerle, sırtında taşıdığı yükle…
Bir an için gözlerini kapattı.
Hamid de sessizleşti.
İkisi de konuşmadı.
Bir süre sonra Hamid alçak sesle:
“Namaz başladı.”
Tarek başını salladı.
Yukarıda yüzlerce insan aynı anda saf tutuyordu.
Aşağıda iki adam taşların arasında bekliyordu.
Tarek’in zihninde garip bir karşıtlık oluştu.
Yukarıda teslimiyet.
Aşağıda plan.
Yukarıda dua.
Aşağıda sır.
Bu düşünce içini rahatsız etti.
Ama artık düşünmenin değil, soğukkanlı kalmanın zamanıydı.
Namazın bitimine yakın yukarıdan gelen sesler arttı.
Ayak sesleri.
Fısıltılar.
Kapıların hareketi.
Kalabalığın doğal uğultusu.
Kevin yeniden konuştu.
“Hazır olun.”
Tarek ile Hamid birbirlerine baktılar.
Hamid’in yüzünde artık hiç tebessüm yoktu.
“Hocam.”
“Efendim?”
“Buradan çıktıktan sonra…”
Durdu.
“Sonrası gerçekten var mı?”
Tarek soruyu düşündü.
“Olmak zorunda.”
“Normal hayat yani.”
Profesör cevap vermedi.
Sonra:
“Normal hayatın ne olduğuna bağlı.”
Hamid hafifçe başını eğdi.
“Ben kazı alanını özledim.”
Tarek gülümsedi.
“Daha çıkmadık.”
“Şimdiden özledim.”
Bu kısa konuşma ikisine de iyi geldi.
Çünkü birkaç saniyeliğine yeniden eski hâllerine dönmüşlerdi.
Profesör ve saha adamı.
İki arkadaş.
İki insan.
Planın parçaları değil.
Çıkışa yaklaştıklarında yukarıdan gün ışığı belli belirsiz görünmeye başladı.
Tarek durdu.
Karanlıktan sonra o ışık neredeyse gözünü acıtıyordu.
Hamid de fark etti.
“İlginç.”
“Nedir?”
“İnsan karanlığa bu kadar çabuk alışıyor.”
Tarek ona baktı.
Bu cümle yalnızca tünel için söylenmiş değildi.
İkisi de bunun farkındaydı.
Profesör cevap verdi:
“Belki mesele alışmak değil.”
“Nedir?”
“Karanlığın içinde ne yaptığını unutmak.”
Hamid sustu.
Yukarıda kalabalık hareketleniyordu.
İnsanlar namazdan çıkıyor, birbirlerini selamlıyor, avluya yöneliyordu.
Kimi aceleyle işine gidiyor…
Kimi birkaç dakika daha oturuyor…
Kimi eski bir dostunu görüp sarılıyordu.
Hayat kendi doğal akışındaydı.
İşte Tarek’i en çok şaşırtan şey buydu.
Onların dünyası son birkaç saatte tamamen değişmişti.
Ama İstanbul için hiçbir şey değişmemişti.
Martılar uçuyordu.
Çay kazanları kaynıyordu.
Sokaklar dolmaya başlıyordu.
İnsanların kendi dertleri, umutları, telaşları vardı.
Hiçbiri yerin altında ne yaşandığını bilmiyordu.
Yusuf Efendi de Ayasofya’daydı.
Her zamanki yerinde.
Her zamanki sakinliğiyle.
İnsanlarla konuşuyor, sorulara cevap veriyor, selam verenlere karşılık veriyordu.
Ama zihninin bir kısmı sürekli aşağıdaydı.
Saatine bakmadı.
Bakarsa dikkat çekeceğini düşündüğü için değil.
Kendisini daha fazla germek istemediği için.
Bir süre sonra içinden kısa bir dua etti:
“Sağ salim çıksınlar.”
Sonra hemen başka bir cümle ekledi:
“Ve yanlış yaptıysak bedeli başkasına çıkmasın.”
Tarek ile Hamid son karanlık bölümde beklediler.
Kevin’in sesi geldi.
“Hocam.”
“Evet.”
“Şimdi.”
Tek kelime.
Aylar süren hazırlığın sonunda…
Bütün haritaların…
Bütün konuşmaların…
Bütün bekleyişin…
Sonunda emir tek kelimeye dönüşmüştü.
Tarek Hamid’e baktı.
“Hazır mısın?”
Hamid bu kez farklı cevap verdi.
“Hayır.”
Profesör hafifçe gülümsedi.
“Ben de.”
Sonra başıyla işaret etti.
“Gidelim.”
Karanlıktan aydınlığa geçiş birkaç saniye sürdü.
Ama Tarek’e çok daha uzun geldi.
Gözleri ışığa alışmaya çalışırken önce taşları gördü.
Sonra gölgeleri.
Sonra insanları.
Bir anda yeniden yaşayan dünyanın içindeydiler.
Uzakta konuşmalar…
Ayak sesleri…
Çocukların sesleri…
Kapıların açılıp kapanması…
Tarek’in ilk hissi korku olmadı.
Şaşkınlıktı.
İnsan dünyası ne kadar gürültülüydü.
Saatlerce taşların arasında kaldıktan sonra birkaç kişinin konuşması bile ona kalabalık bir meydan kadar güçlü geliyordu.
Hamid çok alçak sesle:
“Hocam.”
Tarek ona bakmadan cevap verdi:
“Normal yürü.”
“Ben normal yürümeyi unuttum.”
Profesör neredeyse gülecekti.
“Kendini düşünme.”
“Neyi düşüneyim?”
“Hiçbir şeyi.”
Hamid’in cevabı gecikmedi:
“En zor iş bu.”
Kalabalığın içine karıştılar.
İnsanların büyük bölümü kendi yolundaydı.
Kimse onlara özel bir ilgi göstermedi.
Tarek ilk birkaç dakikada herkesin kendisine baktığını sanıyordu.
Bir adam dönüp baktığında kalbi hızlandı.
Sonra adamın onun arkasındaki bir tanıdığına el salladığını gördü.
Bir güvenlik görevlisi birkaç saniye yüzlerine baktı.
Tarek’in boğazı kurudu.
Görevli hemen başka tarafa döndü.
Bir çocuk Hamid’in çantasına çarptı.
Hamid refleksle durdu.
Çocuğun babası:
“Özür dileriz.”
Hamid gülümsedi.
“Önemli değil.”
Çocuk koşarak uzaklaştı.
Hamid birkaç adım sonra Tarek’e yaklaştı.
“Kalbim duruyordu.”
Profesör alçak sesle cevap verdi:
“Benimki de.”
İşte gerçek buydu.
Onlar ne kahramandı…
Ne de korkusuz.
Sadece çok büyük bir yük taşıyan iki insandılar.
Avludan çıktıklarında sabah güneşi meydanın üzerine yayılıyordu.
Tarek başını kaldırdı.
Ayasofya’ya baktı.
Gece girdikleri yapı şimdi bütün ihtişamıyla aydınlığın içindeydi.
Bir an durmak istedi.
Ama durmadı.
Hamid de dönüp bakmadı.
Kevin’in sesi kulağında son kez duyuldu.
“Görünürde her şey sakin.”
Tarek çok alçak bir sesle cevap verdi:
“Anlaşıldı.”
Sonra cihazı susturdu.
Bundan sonrası onların işiydi.
Yusuf Efendi uzaktan kalabalığı izliyordu.
Bir an iki tanıdık siluet gördüğünü düşündü.
Tarek.
Hamid.
Ama emin olmaya çalışmadı.
Bakışlarını hemen başka yöne çevirdi.
Çünkü o anda bilmemek, bilmekten daha güvenliydi.
İçinden yalnızca:
“Şükür.”
dedi.
Sonra görevine döndü.
Meydandan uzaklaştıkça Tarek’in üzerindeki baskının azalması gerekiyordu.
Azalmadı.
Tam tersine büyüdü.
Çünkü artık yeraltının karanlığı onları saklamıyordu.
Güneş vardı.
İnsanlar vardı.
Araçlar vardı.
Kameralar vardı.
Hayat vardı.
Hamid aynı şeyi hissediyordu.
Bir süre yürüdükten sonra sordu:
“Hocam.”
“Efendim?”
“İşin en zor kısmı bitti mi?”
Tarek hemen cevap vermedi.
Sonra:
“Hayır.”
Hamid şaşırdı.
“Daha ne var?”
Profesör önüne baktı.
“Bittiğini düşünmemek.”
Hamid anlamadı.
Tarek devam etti:
“İnsan en büyük hatayı rahatladığı anda yapar.”
Hamid başını salladı.
“Yani hâlâ devam.”
“Evet.”
Şehrin daha sakin bir tarafına geçtiklerinde küçük, sıradan bir daireye girdiler.
Kapı kapandığında ikisi de aynı anda çantalarını yere bıraktı.
Hamid duvara yaslandı.
Gözlerini kapattı.
Tarek sandalyeye oturdu.
Dakikalarca konuşmadılar.
Oda sessizdi.
Dışarıdan ara sıra araç sesi geliyordu.
Mutfaktaki duvar saati tik tak ediyordu.
Sonunda Hamid gözlerini açtı.
“Bir şey içer misiniz hocam?”
Tarek başını kaldırdı.
“Ne var?”
“Çay.”
“Başka?”
“Kahve.”
“Acı olsun.”
Hamid ilk kez güldü.
“Bunu yapabilirim.”
Kahve kokusu küçük odayı doldurdu.
İkisi karşılıklı oturdu.
Çantalar birkaç metre ötede duruyordu.
Hiçbiri onlara bakmıyordu.
Hamid bardağından bir yudum aldı.
Sonra:
“Hocam.”
“Efendim?”
“Yaptık mı?”
Tarek gözlerini kaldırdı.
Hamid’in sorusunda zafer duygusu yoktu.
Sadece şaşkınlık vardı.
Profesör bir süre düşündü.
Sonra:
“Bir şey yaptık.”
“Bu nasıl cevap?”
“Ne yaptığımızı anlamamız biraz zaman alacak.”
Hamid başını salladı.
“Benim için adı belli.”
Tarek ona baktı.
Hamid devam etmedi.
Gerek yoktu.
İkisi de adı biliyordu.
Bir süre sonra Tarek çantalardan birinin yanına gitti.
Fermuarına dokunmadı.
Yalnızca baktı.
Aylar önce bu serveti bir sayı olarak görüyordu.
Şimdi birkaç metre ötede duruyordu.
Ve ilk kez bu servetin ona ait olmadığını bütün ağırlığıyla hissetti.
Belki zaten mesele de buydu.
Hiçbir zaman kendisine ait olmayacaktı.
Eğer başından beri söylediği şeye gerçekten inanıyorsa…
Tek kuruşu bile.
Profesör Hamid’e döndü.
“Bundan sonra bir kuralımız daha var.”
Hamid kahvesini bıraktı.
“Nedir?”
“Buradaki hiçbir şeyi kendimizinmiş gibi düşünmeyeceğiz.”
Hamid kaşlarını kaldırdı.
“Zaten değil.”
“Biliyorum.”
Tarek’in sesi sertleşti.
“Ama insanın elinin altında olunca zihni değişebilir.”
Hamid birkaç saniye ona baktı.
Sonra:
“Benden şüpheleniyor musunuz?”
“Hayır.”
“Kendinizden?”
Profesör sustu.
Hamid cevabı anlamıştı.
Tarek sonunda konuştu:
“Hepimizden.”
Hamid başını salladı.
Bu cevaba itiraz etmedi.
Gece boyunca doğru dürüst uyuyamadılar.
Her küçük ses ikisini de uyandırıyordu.
Koridordan geçen birinin ayak sesi…
Sokakta duran bir aracın motoru…
Yan dairede kapanan kapı…
Hepsi olduğundan daha anlamlı geliyordu.
Sabaha karşı Tarek kısa süreliğine uykuya daldı.
Rüyasında Yerebatan’ı gördü.
Ama sarnıç bomboştu.
Elmas yoktu.
İnsan yoktu.
Sadece su.
Ve suyun içinde aynı sembol.
Üç yarım yay.
Ortadan geçen çizgi.
Uyandığında kalbi hızla atıyordu.
Bir süre tavana baktı.
Sonra kendi kendine:
“Daha bitmedi.”
dedi.
Sabah dışarı çıktılar.
İstanbul alışıldık hâliyle karşılarındaydı.
Bir çorbacıya girdiler.
Sıcak çorba söylediler.
Hamid ilk kaşığı aldıktan sonra gözlerini kapattı.
“Hocam…”
Tarek tedirgin oldu.
“Ne oldu?”
“Bu çok güzelmiş.”
Profesör birkaç saniye baktı.
Sonra kahkaha atmamak için kendini zor tuttu.
Hamid devam etti:
“Bütün gece ölümü düşündüm. Sabah karşıma böyle bir çorba çıktı.”
Tarek gülümsedi.
“Hayat böyle bir şey galiba.”
“Nedir?”
“En büyük olaylardan sonra bile kahvaltı yapmak zorundasın.”
Bu kez ikisi de güldü.
Günler sonra ilk kez gerçek bir kahkahaydı.
Dışarı çıktıklarında hava iyice aydınlanmıştı.
İstanbul önümde uzanıyordu.
Boğaz.
Minareler.
Martılar.
Trafik.
İnsanlar.
Tarek bir an durup şehre baktı.
Dünya henüz hiçbir şey bilmiyordu.
Fuarın kapıları yeniden açıldığında neyle karşılaşılacağını kimse tahmin etmiyordu.
O ana kadar İstanbul kendi hayatına devam edecekti.
İnsanlar işe gidecek…
Çocuklar oynayacak…
Turistler fotoğraf çekecek…
Ve dünyanın en büyük mücevher firmalarının yöneticileri, birkaç gün sonra yaşanacak kapanış programını konuşacaktı.
Hamid yanına geldi.
“Gidelim mi?”
Tarek başını salladı.
“Gidelim.”
Bir araca bindiler.
Şehir ağır ağır arkalarında kaldı.
Tarek camdan dışarı baktı.
Ayasofya’nın kubbesi uzakta küçülmeye başladı.
O an ilk kez düşündü:
Yeraltından çıkmışlardı.
Ama karanlığı gerçekten geride bırakıp bırakmadıklarını henüz bilmiyordu.
Çünkü bazı karanlıklar…
İnsanın üzerinden güneşe çıktığında bile gitmezdi.