Çamlıca’da kalmaya başladıklarında Ali’nin altıncı sınıfı sürüyordu. Her sabah okula gitmek için uzun bir yola çıkıyordu. Ankara’nın giderek soğuyan havasında önce kuru rüzgâr, sonra keskin soğuk vardı. Gökyüzü grileşiyor, sabahları nefesi yüzüne geri dönüyordu. Yaklaşık bir buçuk saatlik yürüyüşte hangi köşeden sonra ne kadar yol kaldığını öğrenmişti. Okula yaklaştığında yan yana yürüyen çocuklar görürdü. Onların konuşmalarına katılmazdı.
Altıncı sınıftan aklında kalanlar yalnızca uzun okul yolları değildi. O yıllarda, evdeki ranzasının başında pil, kablo, LED ışıklar ve bir anahtarla uğraştığını hatırlıyordu. Parçaları birleştirip anahtara bastığında ışık gerçekten yanmıştı. Bir an elini çekip kendi yaptığı lambaya baktı. Dışarıdan alınmış hazır bir eşya değildi bu; neyin nereye bağlanacağını düşünüp uğraşmış, sonunda çalıştırmıştı. O küçük ışığın yanması ona yetmişti.
Sonra pillerin çabuk bittiğini fark etti. Lambanın ömrü, Ali’nin hevesinden kısa sürüyordu. Yeniden yakmak istediğinde bazen ışık güçsüzleşiyor, bazen hiç yanmıyordu.
Ali buna da gülüyordu: Lambayı yaptım, bir de pili yetiştirebilsem! Çalıştığı anı kimse görmese bile o görmüştü. Başarmış olmanın sevinci kolay sönmüyordu.
Anahtarı açıp kapadıkça kendi yaptığı lambanın yanması hoşuna gidiyordu. Ne var ki ışık kısa süre sonra sönüyordu. Pillerin bu kadar çabuk tükenmesi Ali'yi biraz kızdırıyor, biraz da güldürüyordu.
Bir şeylerin nasıl çalıştığını merak etmek onun için oyunun bir parçasıydı. Eski bisikletlerin göbeklerini ve bilyalarını söküp kaykay yapmaya çalışması da bundandı. Yalnız kaldığında iki parmağını karşılıklı iki insan gibi oynatır, onlara farklı sözler söyletirdi. Bazen komik bir konuşma çıkardı ortaya; bazen kimseye söyleyemedikleri. Ev boşsa süpürge borusu oyuncak silaha dönüşür, Ali asker ya da polis olur, kendi kendine yüksek sesle konuşurdu. Kimi zaman şarkı söyler, kafasında melodiler kurardı. Ali bazen sırf eğlendiği, bazen de aklına gelen bir fikri denemek istediği için oynardı.
Sınıfta arkadaşları birbiriyle konuşurken Ali defterine bakardı.
Anne babasının ayrı yaşadığını anlatmak istemiyordu. Anlatırsa soruların arkasının geleceğini biliyordu: Nerede kalıyorsunuz, baban nerede, neden taşındınız? Ali bunların hiçbirine cevap vermeye hazır değildi.
Ders sırasında öğretmenin sesi bazen uzaktan geliyormuş gibi olurdu. Yorgunluğunu ve aklındaki soruları kimseye söylemiyordu.
Annesi okul müdürüyle konuştu. Müdür Ali için ücretsiz servis ayarladı. Ali müdürün odasına çağrıldığında önce bir hata yaptığını sandı. Müdür sakin bir sesle servisi anlattı, binip binmediğini de sonradan birkaç kez sordu. Ali ilk günlerde bu ilgiye sevindi. Belki artık uzun yolun bir kısmını yürümek zorunda kalmayacaktı.
Servise iki üç kez bindi. Şoför ücretsiz yolculuğundan yakınan, onu küçük düşüren sözler söylüyordu. Ali camdan dışarı bakıp sustu. Üstelik indirildiği yerden eve hâlâ kırk beş dakika yürüyordu. Bir gün yeniden uzun yola koyulduğunda servise binmemeye karar verdi. Müdür sorunca gerçeği anlatamadı.
Parasızlığının, anne babasının ayrılığının herkesçe bilinmesinden utanıyordu.
Servisin onu bıraktığı yerden eve yürümeye başladığında içinden şoföre söyleyemediği cümleler geçerdi. Bedava bindiği için mahcup edilmesi, yolu kısaltacak aracın sonunda onu yeniden yürümeye bırakması ağırına gidiyordu. Müdürün yardım etmek için uğraştığını biliyordu. Yine de gidip 'Binmiyorum,' demeye utanıyordu. Ertesi sabah ayakkabılarını giyip yola çıktığında, kararını kimseye açıklamadan vermişti.
Servise binmediği günlerde okuldan çıkınca yine yürürdü. Hava erkenden kararır, dükkânların ışıkları yanardı. Ali adımlarını hızlandırırdı. Eve yaklaştığında birazdan salonda eşyalarını toplayacağını, dayının ve eşinin ne zaman döneceğini düşünürdü. Okul yoluyla Çamlıca’daki ev birbirinden ayrı iki sıkıntı değildi; biri bittiğinde öteki başlıyordu.
Bir akşam eve döndüğünde Cemalettin dayı salondaydı. Evde bir bilgisayar vardı; Ali kullanmak istiyordu ama izin verilmiyordu. Dayısı ona sorular sormaya başladı. “Türkiye’nin başkenti neresi?” Ali, “İstanbul,” dedi. Dayı bu kez yüz ölçümü bakımından en büyük ili sordu. Ali soruyu düşündü, sonra içinden geldiği gibi cevap verdi.
“Ben gitmedim ki, nereden bileyim?” dedi. Dayısının yüzü değişti. “Abla, bu çocuk okumaz zaten,” dedi. “Gerizekâlı yetiştirmişsiniz.” Ali başını eğdi. Yanlış cevap verdiğini biliyordu, ama şimdi doğru cevabı öğrenmekten çok o odadan çıkmak istiyordu. Annesi sessiz kaldı. Ali neden sustuğunu bilmiyordu. Bilgisayara bir daha bakmadı.
Dayısının soruları o akşam bitti; sözcükleri bitmedi. Babasının da kullandığı “gerizekâlı” kelimesi Ali’nin zihninde yeniden yankılandı. Çamlıca’da kaldıkları günlerde her sabah okula gidiyor, her akşam o salona dönüyordu. Üstelik anne babasının arasındaki mesele de hâlâ çözülmemişti.